Lata dwudzieste i trzydzieste były dla polskiej piosenki okresem wielkiego entuzjazmu, spowodowanego przede wszystkim odzyskaniem niepodległości. W kwietniu 1919 roku otworzyła swe podwoje Qui Pro Quo, najciekawsza rewiowa scena międzywojennej Warszawy. To na niej występował legendarny amant Eugeniusz Bodo, sławne kabaretowe diwy Hanka Ordonówna, Mira Zimińska, Zula Pogorzelska, gwiazdy operetki i filmu Tola Mankiewiczówna, Stanisława Nowicka. To na tej scenie, i wkrótce na kilku innych, śpiewano największe przeboje tamtych lat. Przeboje własne, a także obce uznawane wszak za rodzime, dzięki niezrównanym mistrzom pióra Marianowi Hemarowi i Andrzejowi Włastowi – autorom większości polskich tekstów światowych szlagierów, takich jak Mały gigolo (L. Casucci), Ramona (M. Wayne), Titina (L. Denideroff), Kiedy znów zakwitną białe bzy (F. Doelle), Czy pani Marta (F. Raymond), Chciałabym, a boję się (M. Ager) i wielu innych.
Ale były i nasze własne, udane, polskie, chociaż nie wolne od ówczesnej światowej mody. Mody na jazz. To ona dokonała pewnego ujednolicenia, uniwersalizacji. Zauroczona synkopami była nie tylko wielka broadwayowska piątka (Berlin, Porter, Gershwin, Kern, Rodgers), lecz także kompozytorzy niemieccy i francuscy. Nawet czołowy radziecki kompozytor Izaak Dunajewski uległ ich czarowi. Dzięki nim także piosenki Henryka Warsa, Jerzego Petersburskiego oraz braci Henryka i Artura Goldów nabierały światowego smaku. Chóru Dana słuchała amerykańska publiczność. Tolę Mankiewiczównę oklaskiwali słuchacze Berlina i Hamburga. Twórczość Jerzego Petersburskiego i Bronisława Kapera znali i podziwiali melomani w wielu krajach na świecie. Rozsławiały ją płyty, nagrywane przede wszystkim w wytwórni Syrena Record, utrwalały wydawnictwa nutowe i film.

Odkąd tylko ekran przemówił, zwykł także śpiewać. W międzywojennym dwudziestoleciu powstało 150 polskich filmów, wszelakich gatunków. I chociaż muzycznych obrazów było niewiele, to w blisko 100 znalazły się wspaniałe piosenki. Do 50 muzykę skomponował Henryk Wars. Konkurowało z nim, z większym lub mniejszym szczęściem, kilkudziesięciu kompozytorów, którym udało się także zapisać na trwałe w historii polskiej piosenki wybornymi przebojami. Znajdą je Państwo na tej płycie.
Otwiera ją Tango milonga, największy szlagier tamtych lat. Powstało w 1928 roku. Pierwszą jego wykonawczynią była Stanisława Nowicka, wspomagana przez niezwykły męski tercet – Bodo, Roland i Sempoliński. Przy jego melodii najpierw szalała Warszawa, rok później bawił się Wiedeń (niemiecki tekst napisał Lohner Bedy i dał nowy tytuł Oh, Donna Clara). Potem był Paryż (francuskim tekstem opatrzyli go André Mauprey i Henri Varna). W 1930 roku zawędrowało na Broadway, gdzie w rewii The Wonder Bar polskie tango z angielskim tekstem Irvinga Caesara śpiewał sławny Al Jolson.

Płytę zamyka także wielki przebój owych dwudziestych i trzydziestych lat – Titina. Ale nie w wersji szlagierowej z tekstem Andrzeja Własta, oddającego beztroski klimat tamtych lat, lecz w wersji pochodzącej z rewii „Orzeł czy rzeszka”, powstałej latem 1939 roku. Tekst napisał Marian Hemar, opatrując go wymownym tytułem Wąsik, ach ten wąsik. Na scenie warszawskiego teatrzyku Ali-Baba zaśpiewał ją, parodiując Hitlera, Ludwik Sempoliński. Tuż po wybuchu wojny autor i wykonawca poszukiwani byli przez gestapo. Na szczęście bezskutecznie.
W miarę upływu lat narasta wokół piosenki tamtych lat brązownicza legenda. Wszystko wydaje się sukcesem. Dobry tekst, zręczna puenta, nośna melodia, mistrzowska interpretacja – były to rzeczywiście atrybuty piosenek międzywojennego kabaretu. Ale nie brakowało też i takich, które ocierały się o kicz i grafomanię.

http://s2.alejka.pl/i2/p/27/04/9a7165b94af74_0_b.jpg